Porthcawl yw gartref, ble ces i fy magu, a ble mae llawer o’r teulu’n dal i fyw

Mae ambell aelod o’r teulu’n dal i fynd i fy hen ysgolion i, ac i’r eglwys ble cawsom ni i gyd ein bedyddio. Mae ’na deimlad hyfryd o barhad ynghylch hynny. Mae un o fy ffrindiau gorau’n byw ym mhentref Newton, ger yr eglwys Normanaidd. Dwi’n dwlu ar yr ardal honno am ei bod wedi newid cyn lleied, ac mae’n fy atgoffa’n fawr am fy mhlentyndod.

Windsurfing board and beach, Porthcawl
Lifeguard station (with surfboards to foreground), Rest Bay, Porthcawl
Bae Rest, Porthcawl

Rwy’n ffodus i fod yn gallu mynd adre i Borthcawl yn rheolaidd

Mae’n lle mor hardd – saith o draethau, cofiwch! Dwi’n dwlu cerdded ar y comin lan i Fae Rest, a dwi’n meddwl fod y dref yn fendigedig yn y gaeaf pan fydd y llanw’n uchel a’r tonnau’n taro ewyn dros y prom. Mae gen i gymaint o atgofion hapus o gael fy magu yno. Ro’n i’n ffodus iawn.

Dyna’r peth am draethau Cymru - fe gewch chi eich sbwylio, yn enwedig os yw’r haul yn gwenu."

Mae naws lle’n hanfodol yn fy ngwaith i

Dwi’n meddwl taw’r ymdeimlad yna o gymuned yw’r peth, teimlad sy’n deillio o lefydd fel y Barri, ble mae llawer o Gavin & Stacey wedi'i leoli, neu Lynrhedyn ble ffilmiwyd Stella. Mae gan y ddau le eu harddwch unigryw. Ro’n i’n arfer bod wrth fy modd yn ffilmio ar ‘stryd’ Stella yng Nglynrhedyn, yn rhannol oherwydd yr olygfa odidog ar draws y cwm, ond hefyd oherwydd bod y gymuned mor gyfeillgar yno, a sut y byddai pobl yn aml yn sefyll ar garreg y drws i gael sgwrs.

beach Barry Island
Bae Whitmore, y Barri, De Cymru

Yn y Barri, dwi’n dwlu ar gaffi Marco’s a’r ehangder mawr yna ar lan y môr

Mae’n ddigon tebyg i Borthcawl, sydd mor ddramatig yn y gaeaf. Mae’r Cnap a thraeth y Barri’n draethau bendigedig hefyd. Mae un yn dywodlyd, y llall yn garegog, ac mae’r ddau’n lân iawn. Fe wnaethon ni ffilmio pennod Gŵyl y Banc o Gavin & Stacey ar draeth y Barri, ac roedd y tywydd yn berffaith. Dyna’r peth am draethau Cymru - fe gewch chi eich sbwylio, yn enwedig os yw’r haul yn gwenu. Fe wnes i gyd-awduro drama radio rai blynyddoedd yn ôl hefyd, o’r enw The Cyhiraeth, a ysbrydolwyd gan y synau arallfydol y byddai morwyr yn ei glywed, mae’n debyg, oddi ar yr arfordir ger Trwyn y Sger ac Ynys Tusker. Roedd y sŵn i fod i’w rhybuddio am stormydd peryglus gan eu siarsio i fynd yn ôl i’r tir mawr cyn gynted ag y gallen nhw!

Abergavenny Road, South Wales
Carreg Cennen Castle
Golygfa o'r awyr o'r Fenni a Chastell Carreg Cennen, ger Llandeilo

Mae cefn gwlad gwyllt Cymru yn gymaint o ysbrydoliaeth

Yn 1996, roeddwn i’n actio mewn drama gyfnod ar y teledu o’r enw Drover’s Gold ar y BBC – roedd yn cael ei hyrwyddo fel Western o Gymru, ac roedd yn adrodd stori gyrru gwartheg o orllewin Cymru i Lundain. Ro’n i wrth fy modd gyda’r jobyn hwnnw. Fe es i am y tro cyntaf i lefydd fel Llanbedr Pont Steffan a Llandeilo, yn ogystal â’r Fenni a Chrucywel. Fe wnes i gwympo mewn cariad â phob un lle. Roedd rhywbeth mor ddigyffwrdd amdanyn nhw, a dwi wedi dychwelyd droeon ers hynny.

Aerial view of Worm's Head, Rhossili
Golygfa o'r awyr o Ben Pyrod, Rhossili, Penrhyn Gŵyr  

Does dim prinder llefydd ble gallwch chi fynd i ddianc a bod yn heddychlon 

Pan oeddwn i’n blentyn, fe es i i Benrhyn Gŵyr am y tro cyntaf, i garafan fy Modryb Lynne yn Llangennydd. Allwch chi ddim â churo edrych mas dros Fae Rhosili a golygfa Pen Pyrod, boed hi’n ganol gaeaf neu’n hirddydd haf. Dyna ble byddwn i’n ymgilio iddo fe pe bai angen i mi guddio. Mae gen i atgofion arbennig iawn o adeg gwyliau fy mhlentyndod o oleudy Ynys Lawd ym Môn, ac eglwys fechan yng Ngheredigion, o’r enw Mwnt. A rhaid i mi ddweud, am fy mod i bob amser yn argymell y dylai pobl ymweld â’r lle, mae Amgueddfa Werin Cymru Sain Ffagan ger Caerdydd yn hollol ryfeddol.

South Stack lighthouse at sunset, Anglesey
Church of the Holy Cross, Mwnt, Ceredigion
Goleudy Ynys Lawd, Ynys Môn ac eglwys Mwnt, Ceredigion

Pe bawn i eisiau argymell un llwybr i ddangos harddwch Cymru, byddwn i’n dechrau yn y de

Ar ôl i chi groesi Pont Hafren, byddwn i’n argymell dilyn heol yr arfordir (a elwir hefyd yn Ffordd yr Arfordir) sy’n dilyn ymylon Cymru. Byddwn i’n eich annog i ymweld â phob un o’r ynysoedd, gan gynnwys Ynys Bŷr a Thorne Island, ble treuliais i benwythnos gyda’r merched yn 1993 ar gyfer parti plu fy chwaer yng nghyfraith – roedd angen mynd mewn cwch pysgota bychan i gael mynediad i’r lle. Ar ôl hynny, mwynhewch hyfrydwch Aberaeron ac Aberystwyth a Phen Llŷn. Byddwn i’n bendant yn dweud wrthych am fynd i Bortmeirion hefyd: fe wnes i dreulio deuddydd hyfryd yno gyda fy nhad rhyw dair blynedd yn ôl, a chefais fy syfrdanu gan y bensaernïaeth ddeniadol, eiconig.

couple walking alone beach, Caldey Island
Ynys Bŷr, Gorllewin Cymru

Ar ôl mynd o gwmpas yr ymyl, byddwn i’n anelu’n ôl am y de eto. Mae’n debygol y byddwn i’n dilyn Ffordd Cambria ar hyd yr A470, gab ddefnyddio fy llyfryn Welsh Rarebits sy’n dweud wrthych am yr holl leoedd gwely a brecwast a gwestai bychain sydd yng Nghymru.

Portmeirion
Portmeirion
Portmeirion, Gwynedd, Gogledd Cymru  

I orffen, byddwn i’n cerdded yn ôl i’r gogledd eto ar hyd Clawdd Offa. Fe wnaeth fy mrawd Julian hynny’n ddiweddar – am arwr!

Straeon cysylltiedig